FluidsProcessing.nl NL
Home
BLIJF OP DE HOOGTE
Ontvang onze nieuwsbrief en digitale magazine
Uw adres wordt nooit aan derden doorgegeven.
Lees onze privacyverklaring.

   

ARTIKEL
Vermijd valkuilen bij monstername in de voedingsindustrie ‘Monstername is een specialisme’
Download dit artikel als pdf
Is uw adres bekend, dan wordt de pdf meteen geopend, anders krijgt u een link toegestuurd.
Ook ontvangt u onze volgende nieuwsbrief.

Vermijd valkuilen bij monstername in de voedingsindustrie

‘Monstername is een specialisme’

Betrouwbare monstername binnen voedingsmiddelenprocessen staat of valt met de juiste procedures en de juiste middelen. Alleen dan kan het kwaliteitslaboratorium erop vertrouwen dat geconstateerde afwijkingen in het product niet veroorzaakt zijn door een verkeerd monsternameproces of een besmette monsternamekraan.
Het aantreffen van besmette monsters kan grote consequenties hebben voor producenten in de voedingsmiddelenindustrie. Het kan bijvoorbeeld leiden tot complete afkeur van de productie of blokkade van grondstoffen. Omgekeerd kunnen door het missen van besmettingen gecontamineerde partijen toch op de markt komen. Dit kan leiden tot risico’s voor de volksgezondheid met terughaalacties tot gevolg. Daarom is het belangrijk dat de monstername in de voedingsmiddelenproductie representatief, betrouwbaar en herhaalbaar plaatsvindt. Het kwaliteitscontrolelaboratorium moet erop kunnen vertrouwen dat geconstateerde afwijkingen in het product niet veroorzaakt zijn door een verkeerd monsternameproces of een besmette monsternamekraan. Hitma wijdde eind 2018 een seminar aan dit onderwerp (http://bit.ly/Hitma_Seminar).
Vermijd valkuilen bij monstername in de voedingsindustrie ‘MONSTERNAME IS EEN SPECIALISME’ Betrouwbare monstername binnen voedingsmiddelenprocessen staat of valt met de juiste procedures en de juiste middelen. Alleen dan kan het kwaliteitslaboratorium erop vertrouwen dat geconstateerde afwijkingen in het product niet veroorzaakt zijn door een verkeerd monsternameproces of een besmette monsternamekraan. 12 Fluids Processing | nr. 1 | februari 2019 Fluids Processing | nr. 1 | februari 2019 13 KWALITEITSCONTROLE | Vincent Hentzepeter | Fotografie: Foodnote Het aantreffen van besmette monsters kan grote consequenties hebben voor producenten in de voedingsmiddelenindustrie. Het kan bijvoorbeeld leiden tot complete afkeur van de productie of blokkade van grondstoffen. Omgekeerd kunnen door het missen van besmettingen gecontamineerde partijen toch op de markt komen. Dit kan leiden tot risico’s voor de volksgezondheid met terughaalacties tot gevolg. Daarom is het belangrijk dat de monstername in de voedingsmiddelenproductie representatief, betrouwbaar en herhaalbaar plaatsvindt. Het kwaliteitscontrolelaboratorium moet erop kunnen vertrouwen dat geconstateerde afwijkingen in het product niet veroorzaakt zijn door een verkeerd monsternameproces of een besmette monsternamekraan. Hitma wijdde eind 2018 een seminar aan dit onderwerp (http://bit.ly/Hitma_Seminar). geconstateerde problemen met monsters komt bij handmatig bemonsteren in 80 tot 90 procent van de gevallen de fout van de monsternamemethode. Dit komt door de grote variabiliteit van de monsternames. Dit is te ondervangen door procedures aan te scherpen. De samplemethodiek moet exact zijn vastgelegd, zodat iedereen hetzelfde doet en monsters representatief zijn en niet besmet raken door een verkeerd monsternameproces. TANKINSTALLATIES Bij veel industriële processen zijn het de operators of de laboranten die periodiek productiemonsters nemen. Plutshack signaleert echter dat operators vaak niet weten hoe ze een representatief monster moeten nemen van tankinstallaties. Dikwijls ontbreekt het aan kennis over de eisen die het lab stelt aan het monster en het product zelf. Inconsistenties in de monsterreeks zijn het gevolg of monsters blijken niet geschikt voor analyse. “Het lab constateert vervolgens dat het monster niet bruikbaar of niet goed is en vraagt om een nieuw monster,” weet Plutshack. “Maar waar zit nu het probleem? Ligt het aan de monsternamemethode, de mensen of is het product niet goed? Laat ik als voorbeeld een fermentatieproces nemen in een tank van 10 meter hoog. Op dag 1 is de vloeistof homogeen verdeeld, op dag 17 bevindt zich onderin bezinksel en bovenin vloeistof met gasbellen. Waar ga je bemonsteren? Meestal wordt het monster van de grond afgenomen, beter zou het zijn het monsternamepunt in het midden van de tank te kiezen!” 100% HYGIËNE Met de monsterkraan kan product vanuit de tank of een leiding bemonsterd worden. Plutshack noemt vijf aandachtspunten om juist te bemonsteren. Ten eerste de afstand van het monsternamepunt tot het product. Ten tweede de aanwezigheid van dode ruimtes of leidingen. Ten derde correcte reiniging van het monsternamepunt. Ten vierde correcte, tussentijdse reiniging van de kraan ter voorkoming van contaminatie. En ten vijfde gebruik van het ‘De procedure, de samplemethodiek, moet exact zijn vastgelegd zodat iedereen hetzelfde doet’ Monsternamekranen van Keofitt garanderen een hygiënisch monsternameproces van vloeistoffen, mits de juiste procedure wordt gevolgd. GROTE VARIABILITEIT Betrouwbare monstername binnen voedingsmiddelenprocessen staat of valt met de juiste procedures en de juiste middelen. ‘Hoe weet je zeker dat je kunt vertrouwen op poeder- en vloeistofmonsters in de voedings- en drankenindustrie?’. Dat was de hamvraag tijdens dit sampling-seminar bij Hitma in Uithoorn. Mark Plutshack van het Deense Keofitt, expert in monstername van vloeibare producten, deelde zijn kennis over fluidsprocessen met belangstellenden uit de F&B-sector. Het gaat vaak mis bij de monstername van voedingsmiddelenproducten in de industrie, bleek tijdens dit seminar. Bij Dit artikel is afkomstig uit Fluids Processing www.fluidsprocessing.nl © ProcesMedia KWALITEITSCONTROLE juiste medium waarin het monster wordt afgenomen. Alleen dan is sprake van honderd procent hygiënisch proces. “Het juist uitvoeren van de monstername veronderstelt dat de monsternemer weet hoe de monsternamekraan met de installatie verbonden is. Hoe ver bevindt het product zich vanaf de kraan, dichtbij of verder weg? Om een representatief monster te nemen moet je eerst alles uit de leiding laten lopen, wanneer zich hier dode ruimtes in bevinden. Het aftappunt kan een bron van besmetting zijn en dient daarom gesteriliseerd worden. Daarom moet de kraan doorgespoeld worden met een reinigingsmiddel of stoom, anders kunnen er residuen van een vorige bemonstering opgevangen worden. Laat niets aankoeken, dat leidt tot bacteriegroei. Hygiëne staat ook voorop bij alle materialen die bij de monstername gebruikt worden, zoals de bemonsteringspotten.” “Voor reiniging met stoom hoef je het proces niet stil te leggen. We hebben ook een CIP-recirculator, een knijpfles, die je een paar keer indrukt om bijvoorbeeld alcohol door de kraan te laten lopen. Die haalt een flow van 2 m/s, vergelijkbaar met stoomreiniging. Na sterilisatie neem je het monster, daarna moet je weer reinigen om het ophopen van micro-organismen te voorkomen. Het residu in de kraan kan anders het volgende monster besmetten. Tussentijdse reiniging is altijd vereist bij het nemen van meerdere monsters uit eenzelfde batch of wanneer het een continu proces is. Zo sluit je kruisbesmetting uit.” ECHT ASEPTISCH Er wordt nog veel gesteriliseerd met een vlam, ziet Plutshack. “Hoewel dit vaak niet is toegestaan en niet veilig is voor de monsternemers. Ook bereik je zo niet alle interne delen. Je kunt beter een gesloten systeem gebruiken, waarbij een sterilisatievloeistof door de monsternamekraan wordt gejaagd om micro-organismen te verwijderen of een stoomsterilisatieapparaat, waarbij er één minuut stoom wordt toegevoerd.” De combinatie van een aseptisch gereinigde kraan met het gebruik van een single-use, steriele (flexibele) zak zorgt ervoor dat de monsternamecondities steeds gelijk blijven. “We leveren hiervoor een Spikebag met een membraan dat door een spike heen geprikt kan worden. De kans op contaminatie van buitenaf is dan nihil, doordat je een gesloten systeem creëert. Zo kan er ook geen vervuilde omgevingslucht of contaminatie in de fles terecht komen. Dan is aseptisch ook echt aseptisch, belangrijk in farmaceutische of biotechomgevingen, maar ook zeker in de voedingsmiddelenindustrie.” ● Hygiënische bemonstering van vloeistoftanks in vijf stappen Vijf aandachtspunten voor een hygiënische en representatieve monstername: 1. Zit het monsternamepunt dicht bij het product of juist ver weg? (let op dode ruimtes of zelfs complete leidingen) 2. Reinig het monsternamepunt afdoende (CIP/SIP). 3. Zorg ervoor dat de monsternamekraan tussentijds goed schoon is, zodat er geen contaminatie in kan ontstaan die moeilijk te reinigen is. Ook de buitenzijde moet schoon zijn (en blijven). 4. Herhaal de reinigingsprocedure als er meerdere monsters achter elkaar worden genomen. 5. Zorg voor het juiste medium om het monster in af te nemen, dit moet schoon/steriel zijn. CIP-recirculator, een knijpfles, die een paar keer ingedrukt wordt om bijvoorbeeld alcohol door de kraan te laten lopen. ‘Waar zit het probleem? Bij de monsternamemethode, de mensen of het product?’ CIP/SIP Cleaning In Place (CIP) en Sterilisation In Place (SIP) en een schone kraan (ook aan de buitenzijde) zijn essentieel voor steriele monstername. Keofitt biedt kranen die zowel CIP als SIP te reinigen zijn. Fluids Processing | nr. 1 | februari 2019 15 Fluids Processing www.fluidsprocessing.nl © ProcesMedia
PROCES MEDIA
Solids Processing Fluids Processing MB Maintenance SchuettgutPortal
Ontvang onze nieuwsbrief
Nieuwsbrief archief
Volg ons
Linked
MAGAZINE
Abonneren
Service en contact
ContactDisclaimerPrivacyAdverterenLogin controlpanel