FluidsProcessing.nl NL
Home
BLIJF OP DE HOOGTE
Ontvang onze nieuwsbrief en digitale magazine
Uw adres wordt nooit aan derden doorgegeven.
Lees onze privacyverklaring.

     

ARTIKEL
Voeding-gerelateerd project van Ispt Minimal processing voor behoud natuurlijke nutrinten
Download dit artikel als pdf
Is uw adres bekend, dan wordt de pdf meteen geopend, anders krijgt u een link toegestuurd.
Ook ontvangt u onze volgende nieuwsbrief.

Voeding-gerelateerd project van Ispt

Minimal processing voor behoud natuurlijke nutrinten

Bijna een jaar geleden interviewde Fluids Processing directeur Tjeerd Jongsma van Ispt (Fluids Processing nr. 5, november 2013, paginas 16, 17 en 18) over de werkwijze van het instituut. Nu ze op de vakbeurs Industrial Processing een groot deel van het programma verzorgen, is het tijd voor een update. Dit keer gaan we dieper in op de food-activiteiten van Ispt, want een uitspraak als Het wereldvoedselprobleem is vooral kwalitatief en niet zo zeer kwantitatief intrigeert.
Christien Nuboer Voeding-gerelateerd project van Ispt Minimal processing voor behoud natuurlijke nutriënten Bijna een jaar geleden interviewde Fluids Processing directeur Tjeerd Jongsma van Ispt (Fluids Processing nr. 5, november 2013, pagina’s 16, 17 en 18) over de werkwijze van het instituut. Nu ze op de vakbeurs Industrial Processing een groot deel van het programma verzorgen, is het tijd voor een update. Dit keer gaan we dieper in op de food-activiteiten van Ispt, want een uitspraak als ‘Het wereldvoedselprobleem is vooral kwalitatief en niet zo zeer kwantitatief’ intrigeert. Iemand bracht het al eerder te berde: ‘Topsectoren is leuk, maar is het niet te begrensd?’ En ook Tjeerd Jongsma refe- reert er aan als hij begint te vertellen over het werk van Ispt (Institute for Sustainable Process Technologie). “Wij werken als Ispt crosssectoraal. Voor de chemie, de (agro)food, de metaal maar sinds kort ook voor de papierindustrie. Ik denk dat dat ook de juiste manier van werken is. Want het aggregatieniveau waarop je innovatie organiseert, is niet per se in de topsector. Wij zoeken naar nieuwe processen die in meerdere sectoren in te zetten zijn. Denk maar aan biobased. Daar heb je meer sectoren nodig om het alleen al economisch relevant te maken. Je kunt niet alleen maar kijken ‘ik wil oplosbaar, we gooien in Nederland nog steeds veel weg en hebben dus een overvloed. Dat kan ook met de juiste technieken over grote afstand worden getransporteerd. Maar die kwaliteit daar draait het om.” Ispt gebruikt in een project worteltjes als voorbeeld van een nutriënten- bom. Jongsma noemt in dit verband Rob Baan, vers-teler, als iemand die groenten weer op de kaart probeert te zetten. “Maar het gaat niet alleen om groenten. Ook melk is een sterke nutri- entenhouder waarmee nog een wereld te winnen valt. En Ispt maakt zich sterk om low cost-processen te ontwikkelen die de nutriëntendichtheid verhogen. Vanuit ons oogpunt zijn dat dan conser- verings- en bewerkingstechnieken die wel zorgen dat de intrinsieke waarde van de componenten behouden blij- ven. Veel food-bedrijven ondersteunen het project. Ook zij zien dat bij de vol- gende stap in levensmiddelen maken, goede processing enorm belangrijk is.” En Nederland is een land dat op dit gebied voorop kan lopen volgens hem. Nederland heeft een heel sterke primaire sector en is internationaal toonaangevend op voedingsonder- zoek. Hierdoor kan ‘preventieve ge- zondheidszorg’ door voeding juist hier opgang maken. 14 15 van 20 miljoen. “Hoewel de focus ligt op Neder- land, groeit de impact wereldwijd.” Nutriëntendichtheid Het steeds ouder maar ook ongezonder wor- den van de mensheid is een maatschappelijke uitdaging waaraan ook Ispt haar steentje bij wil dragen. De balans is zoek nu we steeds minder be- wegen, daardoor minder calorieën verbranden en ons eigen energieover- schot regelmatig resulteert in overgewicht. De ziektes veroorzaakt door een verkeerde levensstijl en het steeds ouder worden zullen de kosten van gezondheid sky high opdrijven. Oorzaak volgens velen: het wegprocessen van nutriënten uit onze voeding. Jongsma: “Lang houdbaar gaat meestal hand in hand met uit el- kaar raffineren en kapot koken. Maar we komen er langzaam maar zeker achter dat zo’n proces geen goed doet aan de nutriënten die de grondstoffen bevat- ten. Je moet ze ‘zachtjes’ behandelen, oftewel met minimal processing werken. Want die nutriënten zijn nou eenmaal onontbeerlijk voor een gezond lichaam. Sterker nog, je heft een tekort niet op met pillen slikken omdat de context waarin we die nutriënten consumeren van we- zenlijk belang is. Je kunt wel vers fruitsap drinken met toegevoegde calciumchlo- ride maar als het lichaam niet in staat is het op te nemen, valt het gezonde as- pect al snel weg.” En waar het lijkt of we steeds gezonder worden, bewijzen diverse onderzoeken het tegendeel, weet Jongsma. “Er zijn studies in Duitsland die aantonen dat kinderen in achterstandsgroepen hersen- achterstand oplopen door ‘malnutrition’ door eenzijdige en slechte voeding. Niets ontwikkelingslanden, en dat vind ik alar- merend.” Hij durft dus zelfs te stellen dat het we- reldvoedselprobleem vooral kwalitatief is en niet zo zeer kwantitatief. “Kwantiteit is aan algen en ze zijn geschikt voor ge- bruik in food en feed. We kijken nu met samenwerkende partners die al food- grade algen leveren, hoe we ze op een ‘nettere’ manier kunnen ontwateren. Dat betekent drogen en conserveren zonder eerst de olie of kleurstoffen er uit te halen zodat je de hele alg gebruikt.” “Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Maar als extraheren en homogeniseren uit den boze zijn, blijkt smaakbehoud een uitdaging. Het zal waarschijnlijk meer in de richting gaan van centrifugeren en membraantechnologie waarna je kunt drogen op lagere temperaturen, onder vacuüm of bijvoorbeeld vriesdrogen. Dat betekent wel heel veel instrumenta- tie om het proces continu te controle- ren. Wij willen in Nederland de randvoor- waarden scheppen om zowel techno- logisch als wat betreft instrumentatie te bewijzen dat zo’n proces goed kan.” Voor melk geldt hetzelfde, weet Jong- sma uit ervaring. “In die sector werken ze al met microfiltratie om sporen op te vangen en melk houdbaar te maken zonder nutriëntenverlies en onderzoeken ze de effecten van pulsed electric fields en ultra high pressure processing. Altijd beter dan langdurig door een sterilisatie- toren halen.” Als nutriënten door iedereen op waarde worden geschat, verandert de gedach- tegang. Het helpt overigens ook dat bemonstering van nutriënten steeds makkelijker kan. Vandaar dat Ispt de markt nu rijp acht om in te steken op verhoging van de nutriëntendichtheid om zo een bijdrage te leveren aan het wereldvoedselprobleem, in ontwikke- lingslanden maar net zo goed bij ons in de, inmiddels ‘verwende’ westerse wereld. Jongsma: “En Nederland is als geen ander in staat daar het voortouw in te nemen, omdat wij op het gebied van voedselveiligheid topscoorder zijn in de wereld. Wij zien onze samenwerking in gezonde voeding als de nieuwe Delta- werken.” Dit onderwerp en meer, ‘we zitten in de breedte die de beurs beoogt’ brengt Ispt bij het seminarprogramma van Industrial Processing in Utrecht begin oktober. ■ iets met chemie doen, dus moet ik bio- massa kweken’. Je zult toch ook eerst de waardevolle ingrediënten voor de voe- dingsmiddelenindustrie uit die biomassa moeten halen voordat je het restant voor chemicaliën kunt gebruiken. Als dat al je beste propositie is.” Verbindende factor Als chemicus en aansluitend werkzaam in de zuivel lijkt Jongsma de persoon bij uitstek om chemie en food met elkaar te verbinden. Zoals bijvoorbeeld gebeurt bij het project rond warmteterugwinning. “Onze inspanningen vanuit Ispt op dat gebied bleken al voor meerdere partijen van belang te zijn. Je ziet nu zelfs dat partijen hun reststromen aan elkaar wil- len gaan verkopen, en dan vooral in de combinatie food en chemie. Restwarmte in de chemie wordt daar beschouwt als laagwaardig, maar kan heel goed worden gebruikt als proceswarmte in de food. Daar komt namelijk de procestem- peratuur niet boven de 140°C uit.” Ispt brengt vragende en aanbiedende partijen met elkaar in contact. De laatste aansluiters bij het instituut zijn negentien bedrijven uit de papierindustrie. “Samen- werken met concurrenten is in die sector normaal gesproken onmogelijk. Maar omdat wij een project leiden waar ze al- lemaal in willen participeren, kan het.” Op het Ispt-kantoor in Amersfoort werken zo’n zeven mensen, voornamelijk admini- stratief ondersteunend. “De mensen die de projecten daadwerkelijk aansturen zit- ten in het veld, bij universiteiten en bedrij- ven, zij hebben kennis van zaken.” Met gevoel voor understatement zegt Tjeerd Jongsma dat de ‘vlek’ van Ispt wel groot is, en noemt achteloos een budget Aansluiting met de markt Uitgangspunt is wel, vindt Jongsma dat Ispt moet werken aan oplossingen voor de toekomst zonder de connectie met het ‘gewone’ leven te missen. Dus wordt er veel genetwerkt, in Nederland maar ook Europees in Brussel. Voor subsidies maar ook om bedrijven te screenen die mee kunnen werken aan het gestelde doel. Jongsma: “Het is eigenlijk al zo dat bedrij- ven zich niet meer kunnen permitteren niet mee te doen. We zijn meer een indu- strieel platform waar veel partijen samen- komen. Omdat je in Amerika echt niet kunt samenwerken met je concurrenten, zijn er nog wat grote Amerikaanse bedrij- ven die niet met ons meedoen. Maar na- tuurlijk zijn daar wat uitzonderingen, zoals een aantal Nederlandse vestigingen van Amerikaanse bedrijven die zich ook echt hard maken voor onze zaak.” Het feit dat ook de verpakkingsindustrie meedenkt over voedingsmiddelen van de toekomst, geeft aan hoe crosssec- toraal Ispt werkt en hoe dicht het bij de markt staat. Technologische stappen Als voorbeeld voor de fluids-sector noemt Jongsma algen. “Algen bevatten eiwit- ten, vet en een enorme partij nutriënten. Onze hele voedselketen is gerelateerd Tjeerd Jongsma Dit artikel is afkomstig uit Fluids Processing Benelux www.fluidsprocessing.nl© Vezor Media Fluids ProcessingNr. 4 - september 2014Fluids ProcessingNr. 4 - september 2014
PROCES MEDIA
Solids Processing Fluids Processing MB Maintenance SchuettgutPortal
Ontvang onze nieuwsbrief
Nieuwsbrief archief
Volg ons
Linked
MAGAZINE
Abonneren
Service en contact
ContactDisclaimerPrivacyAdverterenControlpanel